آموزشی
04 مهر 1405
وقتی تصمیم می گیرید از شیرآلات توکار استفاده کنید، اکثر کار اصلی قبل از اینکه حتی یک کاشی روی دیوار بچسبد اتفاق می افتد. اگر زیرسازی درست انجام نشود، بعد از کاشی کاری دیگر راهی برای اصلاح اشتباه وست انجام نشود، بعد از کاشی کاری دیگر راهی برای اصلاح اشتباه وترین مرحله در کل پروژه نصب است.
-جانمایی و علامت گذاری دقیق روی دیوار
اولین قدم تعیین موقعیت دقیق هر المان توکار روی دیوار است. ارتفاع استاندارد شیر حمام از کف تمام شده معمولا بین 90 تا 100 سانتیمتر است، اما این عدد بستگی به ارتفاع وان یا زیردوشی و سلیقه کاربر دارد. فاصله بین لوله آب سرد و گرم باید دقیقا 150 میلیمتر باشد که این استاندارد جهانی است و تقریبا همه شیرآلات توکار بر اساس همین فاصله ساخته می شوند.
قبل از علامت گذاری روی دیوار، ضخامت کاشی و چسب را هم در نظر بگیرید. اگر کاشی 10 میلیمتر و چسب 5 میلیمتر باشد، لوله ها و باکس توکار باید 15 میلیمتر عمیق تر از سطح نهایی دیوار قرار بگیرند تا بعد از کاشی کاری در عمق صحیح باشند.
-شیارزنی دیوار
برای جاسازی لوله ها و باکس توکار، باید دیوار شیار زده شود. عمق شیار باید به اندازه ای باشد که لوله و باکس کاملا در دیوار فرو بروند و سطح نهایی آنها با سطح دیوار یا کمی داخل تر از آن باشد. شیارها باید مستقیم باشند، چون عبور لوله در مسیر کج باعث افت فشار و سختی در نگهداری آینده می شود.
نکته مهم این است که شیار لوله های افقی را بالاتر از شیار لوله های عمودی قرار ندهید، چون در صورت نشتی، آب به سمت پایین می رود نه به سمت لوله های عمودی. همچنین هرگز شیار را روی تیرهای باربر یا در نزدیکی کانال های برق بدون هماهنگی با برقکار انجام ندهید.
-لوله کشی با مواد مناسب
لوله کشی توکار باید با مواد مخصوص این کار انجام شود. لوله های چند لایه یا مانیسمان در داخل دیوار مناسب ترند، چون در برابر تغییرات دما پایدارتر هستند. استفاده از لوله های ساده پلی اتیلن تکلایه در توکار توصیه نمی شود، چون این نوع لوله ها با نوسانات دما منبسط و منقبض می شوند و درز و نشتی ایجاد می کنند.
اتصالات داخل دیوار باید حتی الامکان به حداقل برسند. هر اتصال داخل دیوار یک نقطه ضعف بالقوه است. اگر ناچار به استفاده از اتصال هستید، از فیتینگ های پرس شده یا جوش داده شده استفاده کنید نه از اتصالات پیچی که با مرور زمان شل می شوند.

-نصب باکس توکار
باکس توکار قلب زیرسازی شیرآلات توکار است. این قطعه جایی است که اتصالات لوله به مکانیزم شیر می رسند و باید با دقت بیشتری نصب شود. باکس باید کاملا تراز باشد، چه به صورت افقی و چه عمودی. یک باکس کج باعث می شود شیر نهایی هم کج نصب شود که علاوه بر زشتی ظاهری، آب بندی آن هم مشکل پیدا می کند.
عمق نصب باکس توکار بسیار حیاتی است. اگر باکس خیلی عمیق باشد، بعد از کاشی کاری به محل قرار گرفتن دسته شیر نمی رسد و اگر خیلی بیرون باشد، بعد از کاشی کاری از سطح دیوار بیرون می زند. اکثر تولیدکنندگان باکس توکار محدوده عمق قابل تنظیم دارند، اما پیش از کاشی کاری باید این تنظیم با دقت انجام شود.
باکس توکار باید با پیچ و رول پلاک محکم به دیوار ثابت شود. ثابت نبودن باکس باعث لرزش هنگام استفاده می شود که در طولانی مدت به اتصالات داخلی آسیب می رساند.
-محافظت از دهانه های باکس هنگام کاشی کاری
بعد از نصب باکس و قبل از کاشی کاری، دهانه های باکس توکار باید با درپوش محافظ مسدود شوند. دو دلیل برای این کار وجود دارد: اول اینکه چسب، بتونه و آب کاشی کاری وارد باکس نشوند و قطعات داخلی را خراب نکنند. دوم اینکه ابعاد دهانه برای برش دقیق کاشی حفظ شود.
اکثر باکس های توکار با درپوش موقت عرضه می شوند. اگر درپوش ندارند، می توانید با چسب پلاستیکی دهانه ها را موقتا ببندید.
-تست فشار پیش از اجرای کاشی کاری
این مرحله شاید مهم ترین قدم باشد و متاسفانه بسیاری آن را نادیده می گیرند. بعد از اتمام لوله کشی و قبل از هر گونه کاشی کاری، باید سیستم تحت فشار آزمایشی قرار بگیرد. فشار آزمایشی معمولا 1.5 تا 2 برابر فشار کاری عادی و برای حداقل 2 تا 4 ساعت است.
اگر در این مدت افت فشار نداشتید، لوله کشی سالم است و می توانید ادامه دهید. اگر فشار افت کرد، باید نشتی را پیدا و رفع کنید. پیدا کردن نشتی قبل از کاشی کاری چند ساعت وقت می برد، اما بعد از کاشی کاری ممکن است به تخریب کامل دیوار نیاز داشته باشد.
-پر کردن شیارها و آماده سازی سطح
بعد از تست موفق، شیارهای لوله کشی باید با ملات مناسب پر شوند. معمولا از ملات ماسه سیمان نسبتا سفت استفاده می شود. لوله ها نباید در هوا معلق باشند، چون ارتعاش ناشی از جریان آب در طولانی مدت به اتصالات آسیب می رساند.
سطح نهایی ملات پر کننده باید با سطح دیوار هم تراز باشد تا کاشی کار بتواند روی سطح یکنواخت کار کند. برآمدگی یا فرورفتگی در محل شیارها مشکل چسبندگی کاشی ایجاد می کند.
-آب بندی اولیه در نقاط حساس
در نقاطی که باکس توکار با دیوار تلاقی دارد، قبل از کاشی کاری باید یک لایه آب بندی اولیه اجرا شود. این کار از نفوذ رطوبت به داخل دیوار جلوگیری می کند. پشت کاشی محیطی مرطوب است و بدون آب بندی اولیه، در طولانی مدت رطوبت به دیوار و اتصالات نفوذ می کند.

جدول مراحل زیرسازی به ترتیب اجرا
| مرحله | توضیح | نکته کلیدی |
| جانمایی | علامت گذاری موقعیت لوله ها و باکس | ضخامت کاشی و چسب را کسر کنید |
| شیارزنی | ایجاد کانال برای لوله و باکس | شیار مستقیم و با عمق یکنواخت |
| لوله کشی | استفاده از لوله چند لایه یا مانیسمان | حداقل اتصال در داخل دیوار |
| نصب باکس | نصب تراز با عمق دقیق | تنظیم عمق بر اساس ضخامت کاشی |
| محافظت دهانه | بستن دهانه های باکس | جلوگیری از ورود ملات و چسب |
| تست فشار | آزمایش سیستم قبل از کاشی | حداقل 2 ساعت زیر فشار |
| پر کردن شیار | ملات ماسه سیمان | سطح هم تراز با دیوار |
| آب بندی | اجرای لایه آب بندی | روی تمام نقاط تلاقی |
زیرسازی شیرآلات توکار کاری است که اگر یک بار درست انجام شود، سال ها بدون دردسر کار می کند. عجله در این مرحله، به خصوص حذف تست فشار یا نادیده گرفتن تنظیم عمق باکس، اشتباهاتی هستند که هزینه اصلاحشان چند برابر هزینه پیشگیری است. برای دیدن مدل های مختلف شیرآلات توکار و مشخصات فنی هر محصول، صفحه شیرآلات توکار در سایت را ببینید.