برای هر واحد ساختمان چه شیرآلاتی لازم است؟ جدول تعداد و برآورد خرید پروژه

وقتی می خواهید یک واحد آپارتمانی را از صفر مجهز کنید یا در یک پروژه چندواحده خرید یکجا انجام دهید، اولین سوال این است که چه شیرآلاتی و چند عدد لازم دارید؟ بسیاری از خریداران و پیمانکاران بدون لیست مشخص اقدام می کنند و نتیجه آن کمبود در آخرین مرحله یا خرید اضافه است که هر دو با چند ساعت برنامه ریزی پیش از شروع پروژه کاملا قابل پیشگیری هستند.
در پروژه های ساختمانی، شیرآلات یکی از اقلامی هستند که اگر فهرست دقیقی از آنها نداشته باشید، در بدترین زمان ممکن با کمبود مواجه می شوید؛ معمولا وقتی کاشی کاری تمام شده، کارگر منتظر است و فروشگاه تعطیل. این مقاله یک راهنمای عملی با جداول برآورد آماده ارائه می دهد که می توانید مستقیم از آن برای خرید پروژه استفاده کنید.

 

چرا برآورد دقیق شیرآلات مهم است؟

در پروژه‌های ساختمانی، هر نوع شیرآلات زمان‌بندی نصب مخصوص خود را دارد؛ برای مثال، شیرآلات توکار باید پیش از کاشی‌کاری نصب شوند، در حالی که شیرهای روشویی و ظرفشویی معمولاً در مراحل پایانی اجرا نصب می‌شوند. بنابراین، برآورد دقیق تعداد و نوع شیرآلات مورد نیاز، از دوباره‌کاری و افزایش هزینه‌های پروژه جلوگیری می‌کند. از طرفی، خرید عمده شیرآلات برای پروژه‌های ساختمانی امکان مذاکره برای دریافت قیمت مناسب‌تر، بهره‌مندی از گارانتی هماهنگ، تأمین یکپارچه قطعات یدکی و دسترسی بهتر به خدمات پس از فروش را فراهم می‌کند. همچنین، انتخاب یک برند و مدل مشخص به حفظ هماهنگی ظاهری شیرآلات در تمام واحدهای ساختمان کمک می‌کند. در نتیجه، با برنامه‌ریزی صحیح و انتخاب تأمین‌کننده معتبر، می‌توان هزینه‌های خرید را مدیریت کرد و کیفیت و یکپارچگی تجهیزات را در سراسر پروژه حفظ کرد.

 

فضاهای یک واحد معمولی و شیرآلات مورد نیاز هر فضا

یک واحد آپارتمانی متوسط معمولا شامل این فضاها است: آشپزخانه، یک یا دو سرویس بهداشتی، یک یا دو حمام، و گاهی بالکن یا انباری با شیر آب. هر فضا نیازمند نوع خاصی از شیرآلات است و انتخاب مدل نادرست می تواند مشکلاتی مانند افت فشار، نشتی یا ناسازگاری با سایر تجهیزات ایجاد کند.
پیش از آنکه وارد جزئیات هر فضا شویم، باید به یک اصل مهم اشاره کنیم: نوع سیستم لوله کشی ساختمان روی انتخاب شیرآلات تاثیر مستقیم دارد. ساختمان هایی که از لوله پلی اتیلن یا پکس استفاده می کنند، رزوه های اتصال متفاوتی نسبت به ساختمان های لوله گالوانیزه یا مسی دارند. بنابراین پیش از هر اقدامی، از نوع لوله کشی ساختمان مطمئن شوید.

 

-آشپزخانه

آشپزخانه از نظر تنوع شیرآلات یکی از مهم ترین و پیچیده ترین فضاها است. در اینجا علاوه بر شیر ظرفشویی، ممکن است چندین شیر فرعی برای دستگاه های مختلف نیاممکن است چندین شیر فرعی برای دستگاه های مختلف نیاز باشد.

نوع شیر	تعداد	توضیحات	مشخصات
شیر ظرفشویی	1 عدد	روکار یا دیواری، ساده یا شاوری	رزوه نیم‌اینچ و بازوی متناسب با سینک
شیر مخلوط زیرسینکی دو مداره	1 عدد	در صورت استفاده از دستگاه تصفیه آب	دارای خروجی مجزا برای آب تصفیه‌شده
شیر گاز اجاق	1 عدد	برای اتصال اجاق گاز	نوع فلکه‌ای یا کروی، متناسب با اتصال
شیر ماشین ظرفشویی	1 عدد	برای اتصال ماشین ظرفشویی	زاویه 45 درجه یا مستقیم، متناسب با فشار کاری دستگاه
شیر یخچال یا آبسردکن	1 عدد	در صورت نیاز	معمولاً با اتصال یک‌چهارم اینچ
شیر زاویه‌ای ورودی آب سرد	1 عدد	زیر سینک برای قطع اضطراری	نوع کروی یا سوپاپی
شیر زاویه‌ای ورودی آب گرم	1 عدد	زیر سینک برای قطع اضطراری	متناسب با سایز اتصال آب سرد

در انتخاب شیر ظرفشویی، ابعاد و نوع سینک اهمیت دارد؛ مدل‌های بلند برای سینک‌های جزیره‌ای و گوشه‌ای و مدل‌های کوتاه برای سینک‌های کوچک مناسب‌ترند. در صورت استفاده از دستگاه تصفیه آب، شیری با خروجی مجزا برای آب تصفیه‌شده انتخاب کنید. برای بررسی مدل‌ها، به صفحه شیرآلات آشپزخانه آرال مراجعه کنید.

 

-سرویس بهداشتی

سرویس بهداشتی در ظاهر ساده به نظر می رسد اما چند نقطه مصرف مجزا دارد که هر کدام شیر مخصوص خود را می طلبد.

نوع شیر	تعداد	توضیح	نکته فنی
شیر توالت فرنگی یا ایرانی	1 عدد	شیر زاویه‌ای زیر فلاش‌تانک	مناسب با فشار کاری فلاش‌تانک
شیر مخلوط روشویی	1 عدد	شیر مخلوط روی روشویی	روکار یا دیواری، متناسب با نوع روشویی
شیر شلنگ توالت	1 عدد	شیر زاویه‌ای با خروجی شلنگ	معمولاً در محل اتصال فلاش‌تانک نصب می‌شود
شیر زاویه‌ای قطع اضطراری زیر روشویی	1 عدد	برای تعمیر بدون قطع آب کل واحد	شیر کروی کوچک

یکی از اشتباهات رایج در مرحله اجرا این است که شیر شلنگ توالت و شیر فلاش تانک را از یک خروجی واحد تغذیه می کنند. اگرچه این روش ممکن است عملکرد کند، اما در فشارهای پایین آب، یکی از دو مصرف کننده با افت فشار مواجه می شود. توصیه می شود در صورت امکان، دو خروجی مجزا در نظر گرفته شود و اگر این امکان وجود ندارد، از یک سه راهی با قطر مناسب استفاده شود.
نکته: در برخی از طرح های معمارانه، شیر فلاش تانک و شیر شلنگ توالت از یک منبع تغذیه می کنند. در این حالت باید از یک سه راهی مناسب استفاده شود و این قلم نیز باید در لیست خرید دیده شود.

 

-حمام

حمام بسته به امکانات ممکن است ساده ترین یا پیچیده ترین فضا از نظر شیرآلات باشد.

نوع شیر	تعداد	توضیح	نکته فنی
شیر مخلوط دوش	1 عدد	شیر مخلوط دوش، روکار یا توکار	در مدل توکار، باکس باید قبل از کاشی‌کاری نصب شود
شیر مخلوط روشویی داخل حمام	1 عدد	در صورت وجود روشویی در حمام	اختیاری و متناسب با طراحی فضا
شیر وان	1 عدد	در صورت وجود وان	برخی مدل‌ها قابلیت استفاده برای دوش و وان را دارند
شیر توکار دوتابعه	1 عدد	برای فضاهای دارای وان و دوش مجزا	قیمت بالاتر و نیازمند نصب تخصصی
شیر قطع اضطراری پشت باکس توکار	1 عدد	نصب در دیوار، پیش از اجرای باکس	برای تعمیرات بدون تخریب ضروری است

درباره شیرهای توکار در حمام، باید به چند نکته توجه کرد. اول اینکه ضخامت دیوار باید حداقل 85 تا 100 میلیمتر باشد. دوم اینکه باکس باید کاملا تراز نصب شود و عمق آن باید با ضخامت نهایی کاشی تنظیم گردد. سوم و بسیار مهم، نصب یک شیر قطع اضطراری پشت باکس توکار، درون دیوار یا در فضای قابل دسترس مجاور، ضروری است. این شیر حمام در مواقع خرابی کارتریج یا نشتی باعث می شود بتوانید بدون تخریب کاشی، آب را قطع و تعمیر را انجام دهید.

 

سیستم آب گرم و منشعب

علاوه بر شیرآلات نقاط مصرف، برای سیستم توزیع آب نیز شیرهایی لازم است که اغلب در برآورد اولیه فراموش می شوند.

نوع شیر	تعداد	توضیح	نکته فنی
شیر کنتور آب ورودی واحد	1 عدد	معمولاً توسط ساختمان تأمین می‌شود	در بعضی پروژه‌ها تأمین آن بر عهده مالک است
شیر اطمینان آبگرمکن	1 عدد	برای ایمنی آبگرمکن	باید متناسب با نوع دستگاه و الزامات سازنده باشد
شیر قطع کلی زیر آبگرمکن	1 عدد	برای تعمیرات بدون قطع آب کل واحد	شیر کروی یا فلکه‌ای
شیر تخلیه رادیاتور	بسته به تعداد رادیاتورها	برای تخلیه آب سیستم گرمایشی	معمولاً برای هر رادیاتور یک شیر در نظر گرفته می‌شود
شیر بالانسینگ حلقه گرمایش از کف	بسته به تعداد حلقه‌ها	برای تنظیم جریان آب در سیستم گرمایش از کف	متناسب با طراحی مدار گرمایشی انتخاب شود
شیر هواگیر لوله	بسته به طراحی لوله‌کشی	برای خروج هوا از نقاط مناسب سیستم	از تجمع هوا و اختلال در گردش آب جلوگیری می‌کند

نکته مهم درباره شیر اطمینان: شیر اطمینان آبگرمکن باید با فشار تنظیم شده با آبگرمکن تطابق داشته باشد. اغلب روی آبگرمکن های مخزنی، یک فشار حداکثری مشخص است که شیر اطمینان باید کمی پایین تر از آن باز شود. نصب شیر اطمینان با فشار باز شدن بالاتر از حداکثر آبگرمکن، خطر ترکیدن مخزن را به همراه دارد.

 

جدول جامع برآورد یک واحد دوخوابه استاندارد

ردیف	نوع شیرآلات	فضا	تعداد	نوع رایج
1	شیر مخلوط ظرفشویی	آشپزخانه	1	روکار یا دیواری
2	شیر زاویه‌ای ماشین ظرفشویی	آشپزخانه	1	زاویه 45 درجه
3	شیر گاز اجاق	آشپزخانه	1	کروی یا فلکه‌ای
4	شیر زاویه‌ای ورودی سینک	آشپزخانه	2	آب سرد و گرم جداگانه
5	شیر مخلوط روشویی	سرویس اول	1	روکار روی سنگ
6	شیر زاویه‌ای توالت	سرویس اول	1	زاویه‌ای
7	شیر شلنگ توالت	سرویس اول	1	زاویه‌ای با خروجی
8	شیر زاویه‌ای قطع زیر روشویی	سرویس اول	1	کروی کوچک
9	شیر مخلوط روشویی	سرویس دوم	1	روکار روی سنگ
10	شیر زاویه‌ای توالت	سرویس دوم	1	زاویه‌ای
11	شیر شلنگ توالت	سرویس دوم	1	زاویه‌ای با خروجی
12	شیر زاویه‌ای قطع زیر روشویی	سرویس دوم	1	کروی کوچک
13	شیر مخلوط دوش	حمام اول	1	توکار یا روکار
14	شیر قطع اضطراری پشت باکس	حمام اول	1	کروی، داخل دیوار
15	شیر مخلوط دوش	حمام دوم	1	توکار یا روکار
16	شیر قطع اضطراری پشت باکس	حمام دوم	1	کروی، داخل دیوار
17	شیر اطمینان آبگرمکن	فضای آبگرمکن	1	ایمنی
18	شیر قطع زیر آبگرمکن	فضای آبگرمکن	1	قطع و وصل
جمع پایه			18 عدد

این عدد پایه برای یک واحد دوخوابه معمولی است. موارد زیر هر کدام تعداد را افزایش می دهند:
·    وان: یک شیر مخلوط وان اضافه می شود
·    ماشین لباسشویی در فضای مجزا: یک شیر زاویه ای اضافه
·    دستگاه تصفیه آب: یک شیر مخلوط زیرسینکی دو مداره جایگزین شیر معمولی می شود و یک شیر ورودی اضافه برای تصفیه لازم است
·    روشویی داخل حمام: یک شیر مخلوط و دو شیر زاویه ای اضافه
·    رادیاتورها: به تعداد رادیاتور، شیر تخلیه اضافه می شود
با احتساب موارد رایج، عدد واقعی برای اکثر واحدها بین 18 تا 25 شیر می رسد.

 

عوامل تاثیرگذار بر نوع و تعداد شیرآلات

 

-نوع سیستم گرمایش:

در گرمایش از کف، شیرهای بالانسینگ برای تنظیم جریان آب در حلقه‌های مختلف ضروری هستند؛ در سیستم رادیاتوری نیز باید شیرهای تخلیه و اتصالات مورد نیاز هر رادیاتور در نظر گرفته شوند.

 

-نوع آبگرمکن:

آبگرمکن‌های مخزنی به شیر اطمینان و شیر قطع ورودی آب نیاز دارند؛ در مدل‌های دیواری نیز شیرهای قطع برای سرویس و تعمیرات اهمیت دارند. در سیستم‌های پکیج مرکزی، شیرهای تفکیک هر واحد را فراموش نکنید.

 

-تعداد سرویس‌های بهداشتی:

هر سرویس اضافه به شیر روشویی، شیر توالت و شیر شلنگ نیاز دارد و باید در برآورد اولیه لحاظ شود.

 

-سیستم تصفیه آب:

دستگاه تصفیه آب اسمز معکوس بر انتخاب شیر ظرفشویی تأثیر می‌گذارد؛ بنابراین، سازگاری شیر با سیستم تصفیه را بررسی کنید.

 

-ارتفاع واحد:

در طبقات بالای ساختمان ممکن است فشار آب کمتر باشد و به شیرآلات متناسب با فشار موجود نیاز باشد؛ در طبقات پایین نیز بررسی فشار بالا و احتمال نیاز به تنظیم‌کننده فشار اهمیت دارد.

 

جدول برآورد پروژه برای ساختمان چندواحده

اگر روی یک پروژه ساختمانی کار می کنید، جدول زیر برآورد کلی را ساده تر می کند.

نوع شیرآلات	هر واحد دوخوابه	ساختمان 4 واحده	ساختمان 8 واحده	ساختمان 12 واحده
شیر مخلوط ظرفشویی	1	4	8	12
شیر مخلوط روشویی	2 تا 3	8 تا 12	16 تا 24	24 تا 36
شیر مخلوط دوش	2	8	16	24
شیر زاویه‌ای توالت	2	8	16	24
شیر شلنگ توالت	2	8	16	24
شیر زاویه‌ای ماشین ظرفشویی	1	4	8	12
شیر زاویه‌ای ورودی سینک	2	8	16	24
شیر زاویه‌ای قطع زیر روشویی	2 تا 3	8 تا 12	16 تا 24	24 تا 36
شیر قطع پشت باکس توکار	2	8	16	24
شیر ایمنی آبگرمکن	1	4	8	12
شیر قطع آبگرمکن	1	4	8	12
جمع تقریبی	18 تا 25	72 تا 100	144 تا 200	216 تا 300

این بازه به دلیل تفاوت در امکانات واحدها (وان، تصفیه آب، ماشین لباسشویی مجزا، روشویی داخل حمام) وجود دارد. قبل از سفارش نهایی، نقشه هر واحد را مرور کنید تا عدد دقیق تری داشته باشید.

 

مقایسه شیرآلات روکار و توکار در پروژه

معیار	شیرآلات روکار	شیرآلات توکار
هزینه خرید اولیه	پایین‌تر	بالاتر
هزینه نصب	پایین‌تر	بالاتر، به دلیل نیاز به شیارزنی
ظاهر	سنتی‌تر	مدرن و مینیمال
دسترسی برای تعمیر	آسان	معمولاً از طریق باز کردن پلیت
محدودیت ضخامت دیوار	ندارد	نیازمند فضای کافی برای نصب؛ معمولاً حداقل 85 میلی‌متر، بسته به مدل
زمان نصب	در مرحله نهایی ساختمان	قبل از کاشی‌کاری
مناسب برای پروژه انبوه	بله	بله، با برنامه‌ریزی دقیق‌تر
خطر در صورت خرابی	سرویس آسان‌تر	در برخی موارد احتمال نیاز به تخریب کاشی
انتخاب در ساختمان‌سازی انبوه	رایج‌تر به دلیل سرعت نصب	مناسب برای واحدهای لوکس
هزینه کل پروژه	کمتر	بیشتر، به دلیل نصب تخصصی‌تر

 

مقایسه شیر کروی، سوپاپی و فلکه ای

در لیست های برآورد، سه نوع شیر قطع و وصل رایج هستند که انتخاب درست هر کدام به موقعیت نصب بستگی دارد.

معیار	شیر کروی	شیر سوپاپی	شیر فلکه‌ای
سرعت قطع و وصل	بسیار سریع	متوسط	کند
تنظیم جریان	مناسب نیست	خوب	متوسط
افت فشار	بسیار کم	متوسط	بیشتر
عمر کاری	بالا	متوسط	بالا
مناسب برای قطع اضطراری	بهترین گزینه	مناسب	مناسب
مناسب برای تنظیم دبی	مناسب نیست	بهترین گزینه	متوسط
رایج‌ترین کاربرد در ساختمان مسکونی	شیر زاویه‌ای و قطع آب	شیرهای تنظیم جریان	ورودی اصلی آب

 

ترتیب زمانی نصب شیرآلات در پروژه

یکی از مهم ترین نکاتی که در خرید و برنامه ریزی باید رعایت شود، ترتیب نصب است. هر اشتباه در این ترتیب می تواند هزینه بالایی داشته باشد.

 

مرحله اول: پیش از گچ کاری

در این مرحله لوله کشی اصلی انجام می شود. شیرهای قطع اصلی واحد، شیر اطمینان آبگرمکن و شیرهای قطع پشت باکس های توکار در این مرحله نصب می شوند. تست فشار سیستم نیز پیش از بستن لوله ها انجام می گیرد.

 

مرحله دوم: پیش از کاشی کاری

باکس های دوش توکار و شیر حمام در این مرحله نصب و تراز می شوند. عمق باکس باید با توجه به ضخامت کاشی و ملات تنظیم شود. پس از نصب، باید تست آب بندی انجام شود. اگر در این مرحله کوچک ترین نشتی وجود داشته باشد، باید قبل از کاشی کاری برطرف شود.

 

مرحله سوم: پس از کاشی کاری و گچ کاری

شیرهای زاویه ای زیر سینک، زیر روشویی و پشت توالت در این مرحله نصب می شوند. این شیرها نقش قطع اضطراری را دارند و باید قبل از نصب تجهیزات نهایی آماده باشند.

 

مرحله چهارم: نصب نهایی تجهیزات

شیرهای ظرفشویی، روشویی، شیرهای روکار دوش و تمام شیرآلات قابل مشاهده در این مرحله نصب می شوند. این مرحله بعد از نصب کابینت های آشپزخانه انجام می شود تا ارتفاع نهایی قطعات با موقعیت کابینت هماهنگ باشد.

 

نکات مهم در خرید پروژه

 

-انتخاب برند یکپارچه:

انتخاب یک برند برای تمام شیرآلات پروژه، هماهنگی ظاهری، تأمین آسان‌تر قطعات یدکی و امکان دریافت قیمت مناسب‌تر در خرید عمده را فراهم می‌کند.

 

-پیش‌بینی شکست و آسیب:

بهتر است حدود 5 تا 10 درصد بیشتر از تعداد مورد نیاز سفارش دهید تا در صورت آسیب هنگام حمل یا نصب، با کمبود محصول مواجه نشوید. برای شیرآلات خاص و کمیاب، این مقدار می‌تواند بیشتر باشد.

 

-تطابق رزوه و سایز:

پیش از سفارش، سایز و نوع اتصال شیرآلات را با لوله‌کش پروژه هماهنگ کنید. این موضوع برای شیرهای توکار اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا اصلاح اتصالات پس از کاشی‌کاری دشوار و پرهزینه است.

 

-گارانتی و خدمات پس از فروش:

در خریدهای عمده، درباره گارانتی گروهی، تأمین سریع قطعات یدکی و خدمات تعمیر و نگهداری با فروشنده مذاکره کنید.

 

-بسته‌بندی و انبارش:

شیرآلات را در بسته‌بندی اصلی و محیطی خشک و تمیز نگهداری کنید تا از ایجاد لکه، تغییر رنگ و آسیب به سطح آن‌ها جلوگیری شود.

 

چک لیست خرید پیش از سفارش نهایی

پیش از ارسال سفارش نهایی، این موارد را مرور کنید:
·    نقشه لوله کشی هر واحد را دارید و تعداد نقاط مصرف دقیق است؟
·    نوع سیستم لوله کشی (پلی اتیلن، مسی، گالوانیزه) مشخص است؟
·    سایز دقیق رزوه های اتصال از لوله کش گرفته شده؟
·    نوع سیستم گرمایش مشخص است؟
·    دستگاه تصفیه آب در نظر گرفته شده؟
·    شیر قطع اضطراری پشت باکس های توکار در لیست هست؟
·    شیرهای زاویه ای زیر روشویی و زیر سینک در لیست هستند؟
·    5 تا 10 درصد ضریب اطمینان اضافه شده؟
·    ترتیب نصب با برنامه اجرایی هماهنگ است؟
·    شرایط گارانتی و نحوه ادعا روشن است؟
·    روش نگهداری در انبار مشخص است؟

 

اشتباهات رایج در خرید پروژه ای شیرآلات

در پروژه‌های ساختمانی، برخی اشتباهات در خرید شیرآلات می‌توانند هزینه و زمان اجرا را افزایش دهند. اول، خرید بدون مشورت با لوله‌کش است؛ زیرا سایز، نوع رزوه و محل نصب شیر باید با تأسیسات هماهنگ باشد. دوم، بی‌توجهی به زیرسازی است؛ شیرآلات توکار باید پیش از آماده‌سازی نهایی دیوار انتخاب شوند تا از مشکلات نصب جلوگیری شود. سوم، فراموش کردن شیرهای قطع اضطراری مانند شیرهای زاویه‌ای زیر روشویی است که برای تعمیرات و نگهداری ضروری هستند. توجه به این نکات ساده، از دوباره‌کاری و هزینه‌های اضافی در پروژه جلوگیری می‌کند.

 

نتیجه گیری

برآورد دقیق لیست شیرآلات ساختمانی مورد نیاز یک پروژه پیش از شروع پروژه، هم از هدررفت بودجه جلوگیری می کند و هم از توقف های ناخواسته در مرحله اجرا. یک واحد دوخوابه معمولی به بین 18 تا 25 شیر نیاز دارد و این عدد با توجه به امکانات واحد، نوع سیستم گرمایش و وجود تصفیه آب می تواند بالاتر برود.
نکته ای که اغلب فراموش می شود این است که شیرآلات فقط یک قلم خرید نیستند؛ ترتیب تهیه و نصب آنها به اندازه تعداد و مدل اهمیت دارد. برنامه ریزی برای خرید به تفکیک مرحله اجرا (پیش از گچ کاری، پیش از کاشی کاری، مرحله نهایی) باعث می شود هیچ مرحله ای به خاطر کمبود متوقف نشود.
با یک بررسی دقیق پیش از خرید، می توانید هم قیمت بهتری مذاکره کنید، هم از توقف های پرهزینه در حین اجرا جلوگیری کنید. برای انتخاب مدل مناسب هر یک از این شیرآلات متناسب با بودجه و نیاز پروژه تان، محصولات شیرآلات آرال را بررسی کنید.