علت افت فشار آب شیرآلات و روش رفع آن بدون تعویض

افت فشار آب شیرآلات یکی از رایج ترین مشکلاتی است که هم در خانه های قدیمی و هم در ساختمان های نوساز دیده می شود و اگر به موقع بررسی نشود، هم مصرف آب را بالا می برد و هم استفاده روزمره را دشوار می کند. وقتی فشار آب شیر اهرمی کم می شود، بسیاری افراد در ابتدا تصور می کنند مشکل از شبکه آب شهری است، اما در عمل این اختلال می تواند به دلیل رسوب گرفتگی پرلاتور، گرفتگی توری کارتریج، خرابی شیر پیسوار، رسوب در سردوش، مشکل در پکیج یا آبگرمکن، نیمه باز بودن فلکه اصلی یا حتی فرسودگی لوله ها باشد.
 نکته مهم این است که در بسیاری از موارد، بدون تعویض کامل شیر یا لوله کشی نیز می توان مشکل را برطرف کرد.

اول از همه مشکل را درست شناسایی کنید

قبل از هر اقدامی باید مشخص شود افت فشار آب مربوط به یک شیر خاص است یا کل ساختمان را درگیر کرده است. این مرحله ساده اما بسیار مهم است، چون مسیر عیب یابی را کاملا تغییر می دهد. اگر فقط یک شیر در آشپزخانه، حمام یا سرویس بهداشتی فشار کمی دارد، معمولا مشکل در همان شیر یا اتصالات نزدیک آن است.
اما اگر همه شیرهای خانه ضعیف شده اند، باید سراغ مسیر ورودی آب، فلکه اصلی، پمپ، شیر فشارشکن یا لوله های اصلی رفت. این بررسی اولیه کمک می کند بیهوده هزینه نکنید و سراغ تعویض قطعاتی نروید که سالم هستند. حتی گاهی افت فشار فقط در آب گرم دیده می شود که در این حالت، پکیج یا آبگرمکن بیش از خود شیر باید بررسی شود.

رسوب گرفتگی، متهم اصلی در بسیاری از موارد

یکی از شایع ترین علت های کم شدن فشار آب شیر اهرمی، رسوب گرفتگی قطعاتی است که در مسیر عبور آب قرار دارند. آب شهری در بسیاری از مناطق دارای املاحی مثل کلسیم و منیزیم است و این املاح به مرور زمان روی قطعات داخلی شیر، توری ها و پرلاتور جمع می شوند. وقتی این رسوبات بیشتر می شوند، مسیر عبور آب تنگ می شود و خروجی آب به شکل محسوس کاهش پیدا می کند.
در این حالت معمولا افت فشار به صورت تدریجی اتفاق می افتد، نه ناگهانی. همین تدریجی بودن یک نشانه مهم است که مشکل از رسوب است، نه از خرابی اساسی سیستم. اگر فشار آب منطقه طبیعی باشد و فقط یک یا چند شیر خاص ضعیف شده باشند، رسوب گرفتگی یکی از اولین گزینه هایی است که باید بررسی شود.

پرلاتور را فراموش نکنید

پرلاتور یا آبفشان، قطعه ای توری شکل در انتهای خروجی شیر است که وظیفه دارد جریان آب را نرم تر و یکنواخت تر کند. این قطعه به دلیل تماس مستقیم با آب، بیش از سایر بخش ها در معرض رسوب است. وقتی منافذ پرلاتور با رسوبات بسته می شوند، آب به سختی از آن عبور می کند و فشار خروجی پایین می آید. 
خوشبختانه این مشکل معمولا با یک تمیزکاری ساده حل می شود. کافی است پرلاتور را با دست یا آچار مناسب باز کنید، توری و بدنه آن را زیر جریان آب بشویید و اگر رسوب ها سفت شده اند، قطعه را برای مدتی در محلول آب و سرکه سفید قرار دهید. سپس با یک مسواک نرم رسوبات باقی مانده را پاک کنید و پس از آبکشی، آن را دوباره ببندید. در بسیاری از موارد، همین کار ساده فشار آب را به حالت طبیعی برمی گرداند.

توری کارتریج هم می تواند مسیر را ببندد

در شیرهای اهرمی، کارتریج نقش قلب شیر را دارد و تنظیم دما و فشار آب را بر عهده می گیرد. در بخش زیرین این قطعه، توری هایی وجود دارد که ورودی آب گرم و سرد از آنجا عبور می کند. اگر این توری ها رسوب بگیرند، آب نمی تواند آزادانه وارد کارتریج شود و فشار خروجی افت می کند. برای تمیز کردن این بخش، ابتدا باید جریان آب را از شیر پیسوار یا فلکه اصلی قطع کنید. سپس دسته اهرمی را باز کرده و پس از برداشتن کاور، مهره کارتریج را باز کنید. 
کارتریج را بیرون آورید و توری کف آن را به آرامی تمیز کنید. اگر رسوب ها شدید باشند، چند ساعت قرار دادن قطعه در محلول آب و سرکه سفید کمک زیادی می کند. نکته مهم این است که هنگام تمیزکاری، از ابزار زبر و خشن استفاده نکنید، چون به سطح کارتریج آسیب می زند و ممکن است مشکل به جای حل شدن، پیچیده تر شود.

شیر پیسوار را هم بررسی کنید

بسیاری از افراد فقط خود شیر را بررسی می کنند، در حالی که شیر پیسوار زیر سینک می تواند عامل اصلی افت فشار باشد. این قطعه وظیفه قطع و وصل جریان آب به شیر اصلی را بر عهده دارد و در داخل خود یک توری فیلتر دارد. وقتی این توری با رسوب یا ذرات معلق آب پر می شود، جریان آب ورودی کاهش پیدا می کند. اگر در یک شیر خاص فشار کم است و سایر شیرها مشکلی ندارند، بررسی شیر پیسوار یک قدم ضروری است.
 برای رفع مشکل، می توان شیر پیسوار را باز کرد، توری آن را شست و در صورت نیاز در محلول سرکه سفید قرار داد. اگر بعد از نصب دوباره، افت فشار برطرف شد، معلوم می شود که نیاز به تعویض شیر نبوده و فقط رسوب زدایی کافی بوده است.

فشار کم فقط در آب گرم؟ مشکل از پکیج یا آبگرمکن است

اگر آب سرد فشار خوبی دارد اما آب گرم ضعیف شده، باید نگاه را از شیرآلات به سمت آبگرمکن یا پکیج برد. رسوب گرفتن مبدل حرارتی، مسیر آب گرم را باریک می کند و باعث افت فشار می شود. این مشکل در ساختمان هایی که آب سخت دارند بسیار رایج است. در چنین شرایطی، شستشوی دوره ای و رسوب زدایی توسط سرویس کار ماهر می تواند فشار آب گرم را بهتر کند.
گاهی هم گرفتگی در ورودی یا خروجی آبگرمکن، خرابی فیلتر داخلی یا حتی تنظیم نبودن فشار دستگاه باعث افت محسوس می شود. اگر فقط آب گرم کم فشار است، به جای تعویض شیرآلات باید اول سراغ سرویس پکیج یا آبگرمکن رفت.

وقتی افت فشار در همه خانه دیده می شود

اگر تمام شیرهای خانه ضعیف شده اند، علت معمولا در بخش عمومی سیستم است. یکی از ساده ترین موارد، نیمه باز بودن فلکه اصلی آب است. گاهی پس از تعمیرات، فلکه به طور کامل باز نمی شود و همین موضوع فشار را کم می کند. از طرف دیگر، نشتی در لوله ها نیز می تواند باعث افت فشار شود. حتی نشتی های کوچک هم در طول زمان تاثیر زیادی دارند.
در ساختمان های قدیمی، رسوب گرفتگی لوله های گالوانیزه نیز عامل مهمی است و در این حالت، تمیزکاری موضعی پاسخ کامل نمی دهد، اما قبل از رسیدن به مرحله تعویض لوله، باید همه عوامل ساده تر را بررسی کرد. همچنین خرابی شیر فشارشکن یا عملکرد نامناسب پمپ آب ساختمان نیز می تواند فشار همه واحدها را پایین بیاورد.

چگونه بدون تعویض مشکل را برطرف کنیم؟

خبر خوب این است که در بسیاری از موارد، افت فشار آب بدون تعویض شیر قابل حل است. تمیز کردن پرلاتور، شستشوی توری کارتریج، رسوب زدایی شیر پیسوار، بررسی سردوش حمام و سرویس آبگرمکن از مهم ترین کارهایی هستند که می توانند فشار را به حالت عادی برگردانند. برای این کار معمولا ابزار پیچیده ای لازم نیست و در خانه هم قابل انجام است. نکته مهم، انجام منظم این تمیزکاری ها است.
اگر سال ها یک شیر بدون سرویس استفاده شود، رسوب ها به حدی سفت می شوند که دیگر تمیزکاری ساده کافی نیست. بنابراین نگهداری پیشگیرانه، بسیار بهتر و کم هزینه تر از تعمیرات سنگین است. همچنین بهتر است از شوینده های خشن و اسیدهای قوی استفاده نشود، چون به آبکاری و قطعات داخلی آسیب می زند.

چه زمانی باید به متخصص مراجعه کرد؟

اگر با تمیز کردن قطعات داخلی همچنان فشار آب پایین است، یا اگر افت فشار با صداهای غیرعادی، نشتی، زنگ زدگی و قطع و وصل ناگهانی همراه باشد، بهتر است از یک تعمیرکار یا لوله کش ماهر کمک بگیرید. برخی مشکلات مانند گرفتگی شدید لوله های قدیمی، خرابی کارتریج های خاص، رسوب عمیق در پکیج یا اختلال در فشار شبکه ساختمان به بررسی تخصصی نیاز دارند. در این مرحله، اصرار بر تعمیرهای سطحی ممکن است فقط زمان را از بین ببرد. تشخیص درست، باعث می شود از هزینه های اضافه جلوگیری شود و قطعات سالم بی دلیل تعویض نشوند.

نقش انتخاب شیرآلات استاندارد

یکی از راه های مهم برای پیشگیری از افت فشارهای مکرر، انتخاب شیرآلات باکیفیت و استاندارد است. شیرآلاتی که از آلیاژ مناسب، کارتریج مرغوب و پرلاتور مقاوم به رسوب ساخته شده باشند، دیرتر دچار افت فشار می شوند و نگهداری ساده تری دارند. در این زمینه، سایت شیرآلات آرال می تواند به عنوان یک مرجع تخصصی برای آشنایی با محصولات، قطعات استاندارد و نکات فنی مورد استفاده قرار گیرد. انتخاب درست از ابتدا، هم احتمال رسوب گرفتگی و خرابی زودهنگام را کمتر می کند و هم هزینه های تعمیرات آینده را کاهش می دهد.

جمع بندی

افت فشار آب شیر اهرمی همیشه به معنی خرابی جدی یا نیاز به تعویض نیست. در بسیاری از موارد، علت اصلی رسوب گرفتگی پرلاتور، توری کارتریج، شیر پیسوار یا سردوش است و با یک رسوب زدایی ساده می توان مشکل را برطرف کرد. اگر افت فشار فقط در یک شیر دیده می شود، عیب یابی موضعی بهترین راه است. اگر همه شیرها درگیر شده اند، باید فلکه اصلی، نشتی ها، پمپ، فشارشکن و لوله های ساختمان بررسی شوند.
در نهایت، نگهداری منظم و استفاده از شیرآلات استاندارد، مهم ترین راه برای جلوگیری از تکرار این مشکل است. برای آشنایی بیشتر با قطعات، روش های نگهداری و انتخاب محصولات مناسب نیز مراجعه به سایت شیرآلات آرال می تواند مفید باشد.

سوالات متداول